Poradniki i Porady ZGORA

Żylaki – leczenie, przyczyny, profilaktyka – Jak leczyć żylaki?

Trudno obecnie spędzić popołudnie przed telewizorem, aby nie natknąć się na reklamy, w których modelki o gładkich jak satyna nogach wychwalają jakoby „przełomowe, rewelacyjne, o suuuper działaniu” kremy i maści likwidujące występujące chyba jedynie w wyobraźni reżysera klipu żylaki.

Preparaty te „prawie zawsze” mają zlikwidować na stałe tę przykrą dolegliwość i doprowadzić nasze nogi do wyglądu i sprawności jak u  osiemnastoletniej pływaczki. Jak jednak zdążyliśmy się już niejednokrotnie przekonać, owo „prawie” czyni wielką różnicę. Jaka jest więc prawda o  schorzeniu występującym u kilkudziesięciu procent populacji?

Żylaki kończyn dolnych są utrwalonymi poszerzeniami światła powierzchniowych naczyń żylnych, z towarzyszącym temu uszkodzeniem zastawek żylnych – małych płatków umiejscowionych wewnątrz żył, regulujących na podobieństwo zaworów kierunek przepływu krwi. Poszerzenia te mogą dotyczyć dużych żył powierzchniowych, z reguły dwóch w każdej kończynie. W kończynie dolnej, oprócz widocznych żył powierzchniowych, znajdują się jeszcze o wiele ważniejsze żyły głębokie. Jest ich więcej,  mają grubsze  ścianki i większą średnicę. Są one odpowiedzialne za 90% objętości krwi płynącej z kończyny, podczas gdy powierzchniowe odpowiedzialne są  jedynie za około 10% tzw. powrotu żylnego.

Czynniki ryzyka

Podatność na uszkodzenia układu żylnego jest w znacznym stopniu uwarunkowana dziedzicznie. Kobiety, ze względu na czynniki hormonalne,  zwłaszcza wyraziście działające w okresie ciąży – są szczególnie podatne na uszkodzenia układu żylnego. Innymi czynnikami  sprzyjającymi powstawaniu żylaków są najczęściej: praca w pozycji stojącej lub siedzącej, otyłość, przegrzanie, urazy i kontuzje, niektóre leki (w tym hormonalne), wzmożony wysiłek fizyczny, unieruchomienie kończyny w gipsie lub zwiotczenie mięśni po długotrwałym leżeniu w łóżku po przebytej operacji lub w trakcie choroby obłożnej, a nawet przewlekły kaszel lub zaparcia, które przez wzrost ciśnienia w jamie brzusznej utrudniają przepływ krwi.

Mechanizm powstawania

W przypadku uszkodzenia ścianki żyły lub zastawek krew wypompowana z kończyny na uszkodzonym odcinku cofa się, zalega i przez rozpychanie i miejscowy wzrost ciśnienia powoduje stopniowe poszerzenie żyły. Z czasem prowadzi to do wydłużenia i rozszerzenia żył, a zastawki przestają regulować przepływ krwi do serca, co doprowadza do powstania żylaków. Długotrwały proces chorobowy może stanowić podłoże do pojawiania się
powikłań.

Powikłania

żylaki Żylaki często (choć nie zawsze) są związane z przewlekłą niewydolnością żylną, zależną od przewlekłego utrzymywania się podwyższonego ciśnienia żylnego. Na obraz tej niewydolności składają się: zanik tkanki podskórnej, ścieńczenie i zmniejszenie elastyczności skóry, jej brązowo-sine przebarwienie oraz wzrost podatności na urazy i gorsze gojenie, a także obrzęki podudzi. W końcowym stadium dochodzi do powstawania ropiejących i niegojących się owrzodzeń podudzi.

Ostrym powikłaniem może być pęknięcie żylaka, krwotok, zakrzep i zakrzepowe zapalenie żyły powierzchniowej lub głębokiej. W tym drugim przypadku może grozić zator płucny powstały na skutek zaczopowania jednego lub kilku naczyń urwanymi fragmentami skrzepu które wraz z płynącą krwią przedostają się do serca, a następnie do płuc, gdzie blokują przepływ krwi. Takie powikłanie z reguły doprowadza do śmierci.

Zapobieganie powstawaniu żylaków

Jak w wielu chorobach łatwiej jest zapobiegać jej postępom niż leczyć, zwłaszcza gdy pojawiają się już powikłania. Profilaktyka powinna polegać przede wszystkim na utrzymaniu aktywności fizycznej przez spacery i gimnastykę, gdyż to ruch mięśni odpowiada za przepompowywanie krwi w żyłach. W czasie pracy lub długiej podróży wskazane jest robienie choćby krótkich, ale częstych przerw na „rozruszanie nóg”. Utrzymywanie właściwej diety zapobiegającej otyłości ma równie ważne znaczenie także w zapobieganiu innym schorzeniom. Należy także ograniczać przegrzewanie kończyn (opalanie), palenie tytoniu, stosowanie bielizny z ciasnymi gumkami w pachwinach lub uciskającej brzuch.

żylaki nógW przypadku już istniejących żylaków lub w sytuacjach zwiększających ryzyko (ciąża, stosowanie leków hormonalnych) a także podczas utrzymywania długotrwałej pozycji siedzącej wskazane jest stosowanie specjalnych, dobranych na miarę podkolanówek, pończoch lub rajstop uciskowych o działaniu przeciwzakrzepowym. Obecnie takie wyroby są już szeroko dostępne w aptekach. Istnieją również modele przeznaczone dla kobiet ciężarnych. Ich działanie zapobiega poszerzaniu naczyń i obrzękom i jak masaż wspomaga krążenie krwi żylnej. Są one również niezwykle przydatne u obłożnie chorych i w okresie pooperacyjnym. U takich chorych, zwłaszcza po operacjach ortopedycznych lub innych wymagających długotrwałego unieruchomienia, stosuje się dodatkowo leki przeciwzakrzepowe, w szczególności zastrzyki zawierające niskocząsteczkowe heparyny, dobrze tolerowane i, poza siniakami w miejscu wkłucia, praktycznie pozbawione działań ubocznych. We wszystkich postaciach choroby żylakowej zapobiegawczo można stosować preparaty zawierające rutozydy roślinne lub diosminę (np. Rutinoscorbin).

Preparaty te podawane doustnie mają zdolność do zwężania naczyń żylnych – choć w niewielkim stopniu – ale wystarczającym, aby choć trochę przyspieszyć krążenie krwi żylnej. Rutozydy i heparyna w maściach stosowane miejscowo mają tak niewielki wpływ, że większą rolę odgrywa tu sam proces smarowania i masażu wykonywany przy tej okazji, aczkolwiek nawet taka profilaktyka jest lepsza niż żadna.

Leczenie przyczynowe żylaków

Opiera się na usunięciu poszerzonych naczyń żylnych przez które na skutek uszkodzenia zastawek dochodzi do cofania się krwi i w konsekwencji nasilenia się choroby. Można to osiągnąć na dwa sposoby. Po pierwsze przez chirurgiczne usunięcie uszkodzonych naczyń żylnych wraz z niewydolnymi zastawkami, po drugie – przez spowodowanie trwałego zamknięcia (zarośnięcia) niewydolnych odcinków żył za pomocą zastrzyków – tzw. skleroterapii kompresyjnej. Inne metody mają znaczenie wyłącznie historyczne lub stanowią modyfikację powyższych (np. endoskopowa
chirurgia lub skleroterapia).

Podsumowanie

Dysponując obecną wiedzą i technikami o zminimalizowanej urazowości, można dziś skutecznie, bezpiecznie, estetycznie i komfortowo leczyć choroby układu żylnego, a także z powodzeniem zapobiegać ich powikłaniom.

Ambulatoryjna procedura leczenia jest w wysokim stopniu akceptowana przez pacjentów zarówno ze względu na niską inwazyjność, dobre efekty funkcjonalne i kosmetyczne, jak i możliwość uniknięcia, często kłopotliwej dla chorego hospitalizacji. Wracając zaś do telewizora i reklam, lepiej go wyłączyć i wybrać się na profilaktyczny i zdrowy dla naszych nóg spacer.

 

Komentarze i opinie do poradnika "Żylaki – leczenie, przyczyny, profilaktyka – Jak leczyć żylaki?" »»

Zostaw komentarz lub opinię »»


Relatywne poradniki: